Yfirlýsing Einhverfusamtakanna

Yfirlýsing Einhverfusamtakanna

Umræðan undanfarna daga um málefni einhverfra hefur varpað skýru ljósi á þann alvarlega vanda sem einhverft fólk og fjölskyldur þeirra standa frammi fyrir á hverjum degi. Frásagnir einstaklinga og aðstandenda sýna að hér er ekki um einstök tilvik að ræða heldur kerfisbundið og alvarlegt úrræðaleysi.

Einhverfusamtökin þakka Kveik fyrir upplýsandi og vandaðan þátt sem og þeim einstaklingum og fjölskyldum sem stigu fram og deildu reynslu sinni. Kveikur sýndi fram á svo ekki er um villst, að geðheilsuteymi Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins hafa um árabil synjað einhverfu fólki um þjónustu.

Í þættinum komu fram frásagnir einstaklinga og fjölskyldna sem hafa þurft að berjast árum saman fyrir grunnþjónustu. Þar var meðal annars fjallað um þrautagöngu Hjalta og fjölskyldu hans í leit að viðeigandi stuðningi. Sú saga minnir á hversu alvarlegar afleiðingar þjónustuleysi getur haft fyrir fólk og fjölskyldur þeirra.

Í Kastljósi var rætt við fyrrverandi notanda í Víðsjá, úrræði sem sett var á laggirnar eftir lokun Janusar. Þar lýsti hún því að henni hefði verið vísað úr úrræðinu eftir að hafa tjáð sig opinberlega um reynslu sína. Sú umræða vekur alvarlegar spurningar um stöðu þjónustuþega og hvort það úrræði sem tók við eftir lokun Janusar hafi í reynd mætt þörfum þessa viðkvæma hóps.

Umfjöllun undanfarinna daga vekur jafnframt upp alvarlegar spurningar um misræmi milli þeirra upplýsinga sem Alþigi fékk frá heilbrigðisráðherra 16. febrúar sl. og þeirra gagna og frásagna sem síðar hafa komið fram í Kveik um aðgengi einhverfra að geðheilsuteymum. Slíkt misræmi er alvarlegt og kallar á skýringar. Alþingi getur ekki sinnt eftirlitshlutverki sínu gagnvart framkvæmdarvaldinu nema það fái réttar, skýrar og fullnægjandi upplýsingar.

Þessi umræða varpar loks ljósi á hve alvarlegt úrræðaleysi er í málaflokknum. Þegar einstaklingum er synjað um geðheilbrigðisþjónustu á þeim grundvelli að vandi þeirra tengist einhverfu, á sama tíma og sérhæfð úrræði fyrir einhverfa eru engin, takmörkuð eða ekki til staðar, hvert eiga þau þá að leita? Við tökum undir orð Dags Bjarnasonar, geðlæknis sem segir þetta skammarblett á kerfinu.

Stjórn Einhverfusamtakanna fagnar því jafnframt að heilbrigðisráðherra hafi í Kastljósi rætt mikilvægi aukinnar þekkingar á einhverfu og uppbyggingar Einhverfuseturs. Samtökin lýsa sig reiðubúin til samstarfs við stjórnvöld um slíka uppbyggingu.

Á sama tíma leggja samtökin ríka áherslu á að bregðast verði strax við þeirri stöðu sem nú er uppi. Tryggja verður að einhverft fólk hafi aðgang að geðheilbrigðisþjónustu, viðeigandi úrræðum og samfelldum stuðningi sem tekur mið af þörfum þeirra.

Einhverfusamtökin munu á næstu dögum birta ítarlegri umfjöllun um þau atriði sem komið hafa fram í umræðunni síðustu daga.

Stjórn Einhverfusamtakanna